ผู้มีหน้าที่เสียภาษีจากกำไรสุทธิ ต้องคำนวณกำไรสุทธิ จากรายได้จากกิจการ หรือเนื่องจาก กิจการที่กระทำในรอบ ระยะเวลาบัญชี หักด้วยรายจ่ายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในมาตรา65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี ซึ่งประมวลรัษฎากรได้กำหนด รอบระยะเวลาบัญชีหนึ่งๆ ไว้ดังนี้
(1) รอบระยะเวลาบัญชีโดยทั่วไปตามบทบัญญัติมาตรา 65 แห่งประมวลรัษฎากร รอบระยะเวลาบัญชี สำหรับ การคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล จะต้องเท่ากับ 12 เดือน โดยจะเริ่มต้นและสิ้นสุดลงเมื่อใดก็ได้
(2) รอบระยะเวลาบัญชีซึ่งน้อยกว่า 12 เดือน กรณีที่กฎหมายยอมให้รอบระยะเวลาบัญชีน้อยกว่า 12 เดือน ได้ มีเฉพาะกรณีดังต่อไปนี้ คือ
ก. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเริ่มตั้งใหม่ จะถือวันเริ่มตั้งถึงวันหนึ่งวันใดเป็นรอบระยะ เวลาบัญชีแรกก็ได้ แต่รอบระยะเวลาบัญชีต่อไปต้องเท่ากับ 12 เดือน
ข. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลอาจยื่นคำร้องขอเปลี่ยนวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชีก็ได้ ตามที่อธิบดีกรมสรรพากรจะเห็นสมควรและสั่งอนุญาตซึ่งรอบระยะเวลาบัญชีแรกที่ได้รับอนุญาตให้เปลี่ยนจะน้อยกว่า 12 เดือน
ค. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เลิกกันให้ถือเอาวันที่เจ้าพนักงานจดทะเบียนเลิกเป็น วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี
ง. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลควบเข้ากัน ให้ถือว่าบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นเลิกกัน รอบระยะเวลาบัญชีที่ควบเข้ากันจึงเป็นไปตาม (ค) ซึ่งอาจน้อยกว่า 12 เดือน
ในกรณีที่บริษัทเลิกกิจการและยังชำระบัญชี ไม่เสร็จ หากมีกำไรสุทธิเกิดขึ้น จะต้องนำมาเสียภาษี เงินได้นิติบุคคล เพราะประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ถือว่าบริษัทยังมีสภาพเป็นนิติบุคคลอยู่ตราบเท่าที่ยังชำระบัญชีไม่เสร็จสิ้น
(3) รอบระยะเวลาบัญชีมากกว่า 12 เดือน รอบระยะเวลาบัญชีอาจขยายออกไปมากกว่า 12 เดือนก็ได้ ในกรณีที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติ บุคคลเลิกกิจการ หากผู้ชำระบัญชี และผู้จัดการไม่สามารถยื่นรายการและเสีย ภาษีได้ภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชีแล้ว ถ้าได้ยื่นคำร้องต่ออธิบดีภายใน 30 วันนับแต่วัน ที่เจ้าพนักงานรับจดทะเบียนเลิก อธิบดีกรมสรรพากรอาจพิจารณาอนุมัติให้ขยายรอบระยะเวลาบัญชีออกไปได้ ซึ่งรอบระยะ เวลาบัญชีรอบนี้อาจเกิน 12 เดือนก็ได้)

คำว่างวดบัญชีหรือรอบระยะเวลาบัญชี หมายถึง การที่กิจการจะทำการบันทึกรายการค้าต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นภายในงวดเวลาหรือรอบระยะเวลาที่กำหนด หลังจากนั้นก็จะสรุปออกมาว่าในงวดเวลานั้นกิจการมีผลการดำเนินงานเป็นอย่างไร และในวันสิ้นงวดเวลานั้นกิจการมีฐานะทางการเงินเป็นอย่างไร โดยงวดบัญชีหรือรอบระยะเวลาบัญชีนั้นจะเป็นระยะเวลาเท่าไรก็ได้แต่ต้องไม่เกิน 1 ปี และถ้าหากงวดบัญชีของกิจการเป็น 1 ปี งวดบัญชีนั้นจะเริ่มต้นเมื่อไรก็ได้ จะเริ่มต้นวันที่ 1 มกราคม เหมือนปีปฏิทินหรือไม่ก็ได้
ประเภทของธุรกิจ (Types of Business)
เราสามารถแบ่งประเภทของธุรกิจที่เป็นธุรกิจที่มุ่งแสวงหากำไรออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้
1. ธุรกิจบริการ (Service Businesses) เป็นธุรกิจที่มีรายได้เกิดขึ้นจากการให้บริการ ซึ่งบริการนั้นเป็นสิ่งที่ไม่มีตัวตน เช่น สวนสนุก หอพัก กิจการรถเช่า โรงภาพยนตร์ คลินิก โรงแรม รถประจำทาง เป็นต้น
2. ธุรกิจซื้อขายสินค้า (Merchandising Businesses) หรือ ธุรกิจพาณิชยกรรม เป็นธุรกิจที่มีการดำเนินธุรกิจโดยการซื้อสินค้าเข้ามาแล้วขายสินค้านั้นออกไปในราคาที่สูงกว่าเดิม โดยไม่มีการแปรรูปหรือแปลงสภาพสินค้าแต่อย่างใด เช่น ห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ ซุปเปอร์มาร์เกต บริษัทขายรถยนต์ เป็นต้น
3. ธุรกิจอุตสาหกรรม (Manufacturing Businesses) หรือ ธุรกิจผลิตสินค้า เป็นธุรกิจที่มีการดำเนินการผลิตสินค้า คือมีการแปรรูปวัตถุดิบที่ซื้อเข้ามาเป็นสินค้าสำเร็จรูปแล้วขายออกไป ธุรกิจประเภทนี้ได้แก่ โรงงานผลิตรถยนต์ โรงงานกระเบื้อง โรงงานทอผ้า เป็นต้น

1. ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีประสงค์จะเปลี่ยนรอบปีบัญชี ต้องได้รับอนุญาตจากสารวัตรใหญ่บัญชีหรือ
สารวัตรบัญชี
2. การยื่นขออนุญาตจะต้องจัดเตรียมเอกสารหลักฐานประกอบดังนี้
(1) แบบคำขออนุญาต (ส.บช.4) จำนวน 1 ชุด (ดาวน์โหลดแบบพิมพ์)
(2) สำเนาหลักฐานของผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี ดังนี้
- สำเนาหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลกรณีเป็นนิติบุคคลหรือ
- สำเนาทะเบียนพาณิชย์กรณีเป็นนิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจใน ประเทศ หรือ
- สำเนาการขอมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร กรณีเป็นกิจการร่วมค้า
(3) สำเนาหนังสือของสรรพากรที่อนุญาตให้เปลี่ยนรอบปีบัญชี (ถ้ามี)
(4) สำเนารายงานการประชุมผู้ถือหุ้นที่อนุมัติให้เปลี่ยนรอบปีบัญชี
(5) สำเนารายงานการประชุมจัดตั้งบริษัท หรือสำเนาข้อบังคับของบริษัทอย่างใดอย่างหนึ่ง
(ถ้ามี)
(6) สำเนาแบบนำส่งงบการเงิน (ส.บช.3) ครั้งสุดท้ายก่อนการขออนุญาต
(7) หนังสือมอบอำนาจที่ติดอากรครบถ้วนพร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบ
อำนาจ และผู้รับมอบอำนาจ กรณีที่ผู้มีอำนาจลงนามแทนนิติบุคคล ได้มอบหมายให้ผู้อื่น
ทำการแทน
ทั้งนี้สำเนาเอกสารประกอบคำขออนุญาตทุกฉบับจะต้องลงลายมือชื่อรับรองสำเนาโดยผู้มีอำนาจ ทำการแทนนิติบุคคล พร้อมประทับตราสำคัญ (ถ้ามี) หรือโดยผู้รับมอบอำนาจแล้วแต่กรณี
3. กรณีบริษัทจำกัด หรือ บริษัทมหาชนจำกัด ที่มีข้อบังคับระบุเรื่องรอบปีบัญชี ให้ยื่นคำขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชีไปพร้อมกับการขอจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงข้อบังคับ โดยยื่นต่อนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท
4. สถานที่ยื่นคำขออนุญาต
* กรณีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร ยื่นได้ที่สำนักกำกับดูแลธุรกิจ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
* กรณีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในต่างจังหวัด ยื่นได้ที่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัดซึ่งเป็นสถานที่ตั้งของธุรกิจ หรือ สำนักกำกับดูแลธุรกิจ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
ขั้นตอนและแนวทางการพิจารณางานการอนุญาตและรับแจ้ง ตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543
การขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชี
พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 10 กำหนดว่า “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องปิดบัญชีครั้งแรกภายใน สิบสองเดือนนับแต่วันเริ่มทำบัญชีที่กำหนดตามมาตรา 8 วรรคหก หรือวันเริ่มทำบัญชีมาตรา 9 แล้วแต่กรณี และปิดบัญชีทุกรอบสิบสองเดือนนับแต่วันปิดบัญชีครั้งก่อน เว้นแต่ เมื่อได้รับอนุญาตจากสารวัตรใหญ่บัญชีหรือสารวัตรบัญชีให้เปลี่ยนรอบปีบัญชีแล้ว อาจปิดบัญชีก่อนครบสิบสองเดือนได้” การขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชีต่อสารวัตรใหญ่บัญชีหรือสารวัตรบัญชี ต้องยื่นขออนุญาตก่อนที่จะเปลี่ยนรอบปีบัญชีใหม่ โดยมีขั้นตอน ดังนี้

1. การรับคำขออนุญาต ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีประสงค์จะเปลี่ยนรอบปีบัญชีให้แตกต่างไปจากเดิม ให้ยื่นคำขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชี (แบบ ส.บช. 4) พร้อมด้วยเอกสารหลักฐานประกอบคำขออนุญาตตามที่ระบุไว้ในแบบ ส.บช. 4 * ซึ่งในขั้นตอนนี้เจ้าหน้าที่จะรับคำขอพร้อมอธิบายขั้นตอนการปฏิบัติงานและข้อบกพร่อง (ถ้ามี) โดยใช้เวลาประมาณ 20 นาที
2. การตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วน เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนและความสมบูรณ์ของคำขออนุญาตและเอกสารหลักฐานประกอบคำขอ รวมทั้งตรวจสอบรายการทางทะเบียนประกอบการพิจารณา โดยใช้เวลาในการพิจารณาประมาณ 1/2 วัน ทั้งนี้ หากคำขออนุญาตและเอกสารหลักฐานประกอบคำขอ ไม่ครบถ้วนถูกต้อง เจ้าหน้าที่จะแจ้งให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีแก้ไขแล้วยื่นใหม่
3. ลงทะเบียนรับคำขอ เจ้าหน้าที่จะส่งลงทะเบียนรับคำขอ โดยใช้เวลาดำเนินการประมาณ 1/2 วัน
4. การพิจารณาอนุญาต เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบรายการทางทะเบียนเพื่อรวบรวมข้อมูลประกอบการพิจารณา พร้อมทั้งจัดทำสรุปข้อเท็จจริงและหนังสือแจ้งการอนุญาต เสนอสารวัตรใหญ่บัญชี หรือสารวัตรบัญชี อนุญาตและลงนามหนังสือแจ้งธุรกิจ โดยใช้เวลาดำเนินการประมาณ 3 วัน
5. แจ้งการอนุญาต เจ้าหน้าที่จะส่งหนังสือแจ้งให้ธุรกิจทราบ โดยใช้เวลาดำเนินการประมาณ 2 วัน(Flowchart การขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชี